Start je gratis proefperiode!

Aan de slag

Door een account aan te maken, ga je akkoord met onze voorwaarden.

  • Geen betaalgegevens nodig
  • Je kan altijd eerst 30 dagen het hele product gratis proberen
  • Je gaat pas betalen als je zelf een abonnement selecteert
  • Kies je geen abonnement, dan ga je naar het gratis abonnement
  • Tijdens je proefperiode kan je gebruik maken van de gratis opstartservice
Support
Kennisbank
Als ZZP'er aan de slag met je pensioen | MoneyMonk

Als ZZP’er of ondernemer je pensioen regelen

Als ondernemer of ZZP’er bouw je niet automatisch pensioen op. Gelukkig zijn er genoeg manieren om ervoor te zorgen dat je nu én later kunt genieten. In dit artikel gaan we in op de verschillende manieren die er zijn om je pensioen te regelen. De voor- en nadelen ervan, het berekenen van je pensioen en welke stappen je moet nemen als je wilt beginnen met je pensioen.

Tip: bekijk ook ons Webinar, waarbij Jasper Horstink van MoneyMonk en Sjaak Zonneveld van BrightPensioen de handen ineenslaan: "Slimme manieren om je pensioen te regelen als zzp’er"

We beginnen met de basis: Een lesje pensioen.

Wat is pensioen?

Er zijn vele definities van pensioen, maar een hele simpele is:

“Pensioen is een spaarpot voor later”

Niets meer en niets minder. Wat die spaarpot anders – en aantrekkelijker – maakt dan een gewone spaarpot? Dat doet de Belastingdienst. Je krijgt namelijk flink belastingvoordeel op je pensioenspaarpot. Pensioensparen kan daardoor veel aantrekkelijker zijn dan gewoon sparen.

Ons pensioenstelsel

Het Nederlandse pensioenstelsel bestaat uit drie pijlers:

1. De eerste pijler: AOW

Iedereen in Nederland krijgt AOW. Een basispensioen waar je niets voor hoeft te doen. Die basis is trouwens niet echt hoog. Vandaar dat de meeste mensen nog wat extra doen.

2. De tweede pijler: pensioen via werkgever

De meeste mensen in loondienst bouwen aanvullend pensioen op via hun werkgever. Bij een pensioenfonds, een pensioenverzekeraar of een premiepensioeninstelling. Dit geldt niet voor iedereen (in loondienst). Voor die mensen is er gelukkig nog de derde pijler.

3. De derde pijler: individueel pensioen (lijfrente)

De derde pijler in ons pensioenstelsel is individueel aanvullend pensioen. Dit is dé pijler voor ZZP’ers en andere mensen die zelf hun pensioen moeten regelen.

Het is een individuele pensioenpot die altijd aan een persoon gekoppeld is. Deze pijler wordt daarom ook lijfrente genoemd.

Met een lijfrente bouw je fiscaal voordelig een pot geld voor later op. Een individueel aanvullend pensioenpotje. Je stort periodiek geld op een geblokkeerde rekening. Bij een bank, verzekeraar of beleggingsinstelling. Tijdens de opbouwfase moet die pot geld groeien. Als je met pensioen gaat, laat je die pot geld uitkeren. Die uitkeringsfase start meestal als je de AOW leeftijd hebt bereikt. Maar eerder of later mag ook.

De uitkering kan tijdelijk zijn (minimaal vijf jaar) of levenslang (tot minimaal twintig jaar na AOW) en moet uiterlijk vijf jaar na AOW-leeftijd ingaan. Pensioen opbouwen via de derde pijler is daarnaast gebonden aan een maximum; je jaarruimte. Die kun je onder andere berekenen op de website van de Belastingdienst. Maar misschien wel makkelijker: met deze simpele tool van BrightPensioen.

Voordelen van lijfrente

  • Fiscaal voordelig
  • Je inleg is aftrekbaar van de inkomstenbelasting. Als je jouw pot laat uitkeren, betaal je alsnog inkomstenbelasting. Maar in de regel minder. Je betaalt daarnaast geen vermogensrendementsheffing over je pensioenpot.

  • Flexibel
  • Je kunt zelf bepalen hoeveel en hoe vaak je inlegt en dit bedrag aanpassen.

  • Veilig
  • Je geld staat veilig. Mocht je ooit een beroep moeten doen op de een inkomensregeling, zoals de bijstand, dan hoef je dit vermogen niet eerst aan te spreken. In tegenstelling tot ‘gewoon’ vermogen.

Nadelen van lijfrente

  • Je geld staat vast
  • Lijfrente heeft als doel pensioen. Daarom kun je het niet zomaar opnemen voor een ander doel. Wil je het geld toch eerder opnemen? Dan betaal je naast de inkomstenbelasting tot wel 20% extra belasting, de zogeheten revisierente. De enige uitzondering hierop is langdurige arbeidsongeschiktheid. In dat geval mag je het vermogen eerder opnemen.

    De oudedagsreserve

    Naast lijfrente is er voor ZZP’er een tweede mogelijkheid om fiscaal vriendelijk vermogen opzij te zetten voor je oudedag: oudedagsreserve of Fiscale Oudedagsreserve. Ook wel tot FOR afgekort.

    Wat is de oudedagsreserve?

    De Fiscale Oudedagsreserve is een regeling waarbij ondernemers een deel van hun winst opzij zetten voor hun oudedag. Je reserveert dit geld binnen je onderneming en hoeft er geen belasting over te betalen, zolang je het geld in je onderneming houdt. Zo kun je een oudedagsvoorziening opbouwen en je belastingdruk verlagen.

    De reserve komt vrij zodra je stopt met je onderneming. Bijvoorbeeld wanneer je met pensioen gaat. Je kunt het bedrag ook tussentijds omzetten naar lijfrente.

    Om gebruik te maken van de Fiscale Oudedagsreserve, moet je wel aan een aantal voorwaarden voldoen.

    Voorwaarden voor de oudedagsreserve

    • Uitsluitend voor IB-ondernemers
    • De regeling is voor ondernemers die inkomstenbelasting betalen, ofwel: de IB-ondernemers. Mensen met een eenmanszaak (ZZP’ers) een VOF of een maatschap. Ondernemers voor vennootschapsbelasting, zoals eigenaren van BV’s, kunnen hier geen gebruik van maken.

    • Je moet voldoen aan het urencriterium
    • Je moet voldoen aan het urencriterium. Dit houdt in dat in het jaar dat je er gebruik van wilt maken, minstens 1.225 uren per jaar aan je onderneming moet besteden.

    • Nog geen AOW-leeftijd bereikt
    • Wanneer je van de FOR gebruik wilt maken, mag je aan het begin van het kalenderjaar de AOW-leeftijd nog niet bereikt hebben.

    • Oudedagsreserve niet hoger dan eigen vermogen
    • Het totaal opgebouwde bedrag van de reserve, mag niet hoger zijn dan het eigen vermogen van je onderneming. Het is dus niet bedoeld om hiermee je gehele pensioen op te bouwen.

    Voordelen

    • Fiscaal voordelig van de oudedagsreserve
    • Deze optie helpt je mee in je portemonnee. Je betaalt geen belasting over je FOR op het moment dat je het opzij zet. Dit gebeurt pas als het geld vrijkomt. Bijvoorbeeld als je met pensioen gaat. Vaak betaal je dan minder belasting.

    • Flexibel
    • Je kunt wanneer je wilt bij je geld, omdat het op je eigen rekening staat.

      Nadelen van de oudedagsreserve

      • Discipline
      • Dat je er zomaar bij kunt, vraagt ook discipline. Niemand controleert of je daadwerkelijk geld opzij zet en houdt. Voor je het weet snoep je van je eigen pensioenpot.

      • Risico
      • Als je jouw onderneming staakt, met pensioen gaat of als je niet aan het urencriterium voldoet, moet je afrekenen met de Belastingdienst. Of het geld er nu is of niet.

      • Vermogensrendementsheffing
      • Het rendement dat je maakt met je FOR-vermogen, wordt belast in box 3. Mogelijk betaal je dus vermogensrendementsheffing over het rendement op je FOR-pot.

      • Advieswerk
      • Vanwege de complexiteit en risico’s wordt het aangeraden financieel advies in te winnen, als je met de FOR aan de slag wilt. Dat kan extra kosten met zich meebrengen. Op de website van onze partner BrightPensioen staat een uitleg hoe je slim de oudedagsreserve kunt combineren met lijfrente: Slim omgaan met de oudedagsreserve.

      Alternatieven om iets aan je pensioen te doen

      Naast de lijfrente en de fiscale oudedagsreserve kun je natuurlijk ook nog andere dingen doen voor je pensioen.

      1. Hypotheek aflossen

      Als je ervoor zorgt dat je op je pensioendatum de hypotheek voor een groot deel of helemaal hebt afgelost heb je minder vaste lasten, waardoor je minder pensioenvermogen nodig hebt.

      Bedenk wel dat jouw vermogen ‘in stenen’ zit. Als je snel geld nodig hebt, kun je hier niet makkelijk bij.

      Voordelen van je hypotheek aflossenM

      • Flexibel
      • Bij de meeste hypotheken kun je jaarlijks 10% (of meer) boetevrij aflossen. Zo kun je jouw huis sneller aflossen en je lasten verlichten. Verdiep je hiervoor in je hypotheekvoorwaarden.

      • Vrijheid
      • Wanneer je jouw huis geheel of gedeeltelijk hebt afgelost, zijn je vaste lasten lager. Dit geeft je meer financiële vrijheid.

      Nadelen van je hypotheek aflossen

      • Fiscaal onaantrekkelijk
      • Als je meer aflost, ontvang je minder hypotheekrenteaftrek. Bovendien los je af van je netto inkomen. En het rentepercentage op je hypotheek speelt ook mee. Bij een lage hypotheekrente is je besparing beperkt. Stel dat je hypotheekrente 3% is en die kun je aftrekken. Dan ligt het ‘rendement’ van dit aflossen tussen de 1,5 en 2%. Dit zal daarom niet voor iedereen de meest fiscaal gunstige optie zijn.

      • Risico’s niet gespreid
      • Het kenmerk van slim vermogen opbouwen, is risico’s spreiden. Niet al je eieren in één mandje stoppen. Dat is wat je doet als je al je vermogen in vastgoed investeert. Het kan je kwetsbaar en afhankelijk van de huizenmarkt maken.

      • Veiligheid
      • Ook je huis staat niet veilig bij faillissement en telt mee voor de bijstandstoets. Voordat je bijstand krijgt, moet je eerst je huis ‘opeten’. Dit betekent dat je de overwaarde van je huis te gelde moet maken. Wat soms betekent: gedwongen verkoop.

      2. Zelf sparen of beleggen

      Je kunt gewoon geld opzijzetten en sparen of beleggen voor later.

      Bedenk wel dat je pot met geld moet groeien en dat je koopkracht in de toekomst nodig hebt. Het rendement is daarom belangrijk en met sparen is dit erg lastig.

      Als je gaat beleggen, het streefrendement moet ruim boven het inflatiepercentage liggen, anders wordt je geld vooral minder waard. Maar kijk ook uit voor hoge rendementen die je voorgespiegeld worden. Realiseer je dat rendement en risico altijd hand in hand gaan.

      Voordelen zelf sparen of beleggen

      • Flexibel
      • Deze manier van pensioenopbouw is enorm flexibel. Aangezien het geld op een eigen spaar- of beleggingsrekening staat, kun je er altijd bij.

      Nadelen zelf sparen of beleggen

      • Fiscaal onaantrekkelijk
      • Het geld op je spaar- of beleggingsrekening, telt voor de Belastingdienst mee in box 3. Je betaalt dus jaarlijks vermogensbelasting over het deel van je vermogen boven de heffingsvrije grens. Over de lange termijn kan dit bedrag flink oplopen.

      • Rendement
      • Sparen levert je nauwelijks rendement op. Sparen is een veilige manier om een buffer op te bouwen, maar voor pensioen, verlies je er vooral op. Ook omdat de rente momenteel lager is dan de inflatie. Je geld wordt met sparen minder waard. Mede door de hierboven genoemde vermogensbelasting.

      • Kennis en tijd
      • Met beleggen kun je een hoger rendement halen, maar het vraagt ook meer van je. Meer risico ten eerste, maar ook meer kennis en tijd. En dan is het nog maar de vraag of je dezelfde rendementen haalt als professionele vermogensbeheerders.

      • Discipline
      • Zelf sparen of beleggen voor je pensioen vraagt om een ijzersterke discipline. Je kunt tenslotte op ieder moment bij je geld. Voor je het weet heb je jouw pensioenpot gebruikt voor iets anders.

      • Veiligheid
      • Spaargeld is tot € 100.000 gedekt door het depositogarantiestelsel. Mocht jouw bank failliet gaan, dan kun je naar de rest fluiten. En voor die € 100.000 heb je niet veel aanvullend pensioen.

      • Bijstandstoets
      • Je hard gespaarde en belegde geld is niet ‘beschermd’ tegen faillissement. Het telt mee voor de bijstandstoets. Dat betekent dat je eerst dit geld moet opmaken, voordat je aanspraak kunt maken op een bijstandsuitkering.

      3. Blijf investeren in jezelf! Zodat je door kunt blijven werken zolang het leuk is

      In plaats van op je pensioendatum te stoppen met werken, kun je natuurlijk ook gewoon doorwerken. Fulltime of parttime. Als je werk doet dat je leuk vindt, dan wil je helemaal niet stoppen! Als ZZP’er heb je dat gelukkig zelf in de hand. En bepaal je zelf waar, wanneer en voor wie je werkt.

      Als je in loondienst werkt, kun je helaas niet altijd doorwerken bij je werkgever. De meeste arbeidscontracten stoppen nog altijd op de AOW-datum. Ook kan het zijn dat een CAO langer werken niet toestaat.

      Voordelen langer doorwerken

      • Financieel
      • Je hebt minder pensioenvermogen nodig. Je zorgt langer voor een inkomen via werk.

      • Maatschappelijk
      • Je blijft actief in de maatschappij. Dit geeft veel mensen, naast de sociale contacten, een gevoel van voldoening.

      Nadelen langer doorwerken

      • Haalbaarheid
      • Het is niet zeker of doorwerken straks voor jou haalbaar is. Er spelen onzekere factoren mee. Ben je er fysiek en mentaal toe in staat? Is er nog behoefte aan jouw capaciteiten? Denk hierover na.

      Tip: switch met enige regelmaat van job. Want juist als je jezelf ontwikkelt en nieuwe dingen blijft doen, blijft werken leuk.

      Denk ook eens na over een tussenpensioen

      Geniet van het leven. Denk niet alleen aan later, ooit en misschien. Maar denk ook eens aan nu en vandaag. Neem een tussenpensioen. En investeer op een slimme manier in het goede leven.

      Een tussenpensioen? Ja, dat is de nieuwe sabbatical.

      Even een pauze. En daarna weer lekker door. Een pauze geeft je nieuwe energie. Tijdens het werk, maar ook in je loopbaan. Een jaartje reizen, een opleiding volgen, vrijwilligerswerk doen of eindelijk dat boek schrijven. Neem een tussenpensioen. Daar krijg je zoveel energie van, dat je nog heel wat jaren door kunt.

      Dit zijn dus al drie redenen om aan te geven waarom het eigenlijk hartstikke logisch is (ook) voor een tussenpensioen te sparen:

      1. Je bent nu (waarschijnlijk) fitter

      Mooi plaatje hoor: senioren die waterskiën en abseilen. Maar hoeveel mensen zullen op die leeftijd daar nog fit genoeg voor zijn? Mooie avonturen beleven en verre reizen maken, kun je beter doen als je jong en fit bent. Toch?

      2. Er is alleen vandaag

      Het is niet leuk om te horen, maar niet iedereen haalt z’n pensioen. En daar ga je dan met je mooie dromen. Het is slimmer om je dromen een beetje te spreiden. Doe dus vandaag wat je morgen wilde doen. Met een tussenpensioen.

      3. Zo leuk is pensioneren niet

      Altijd maar werken is niet leuk. Maar altijd pensioneren is het ook niet allemaal. Uit onderzoek blijkt dat mensen die na hun pensioen actief blijven, gelukkiger en gezonder zijn. Dus neem nu alvast een tussenpensioen en werk na je echte pensioen – desnoods parttime – nog een tijdje door.

      De bedenker van de term 'tussenpensioen' is Sjaak Zonneveld. Hij schreef er een boek over, Reis rond de wereld in je beste jaren. Hij is van mening dat iedereen dit een paar maal in zijn leven een tussenpensioen zou moeten nemen.

      Sjaak is ook een van de initiatiefnemers van BrightPensioen. Bij BrightPensioen krijg je voor één vast bedrag twee rekeningen.

      Voor je pensioen krijg je een pensioenrekening. Daar krijg je belastingvoordeel op, omdat je het geld voor lange tijd vastzet. In officiële fiscale termen heet dat een BOX1-pensioenrekening. En voor je tussenpensioen krijg je een beleggingsrekening. Daarmee kun je wel gewoon bij je geld. Je mist dan wel het belastingvoordeel, maar je bent een stuk flexibeler. Zo’n rekening heet officieel een BOX3-beleggingsrekening.

      Zo bereken je je pensioen

      Hoe weet je nu hoeveel je moet inleggen voor je pensioen? En hoeveel pensioen dat uiteindelijk oplevert? Dat kun je eenvoudig doen met een tweetrapsraket: bepaal eerst hoeveel je mag inleggen. En kijk daarna hoeveel dit oplevert.

      1. Bereken je inleg: de fiscus betaalt mee!

      Als je investeert in je pensioen, word je beloond met belastingvoordeel. Daarom mag je niet onbeperkt inleggen. Wat je maximaal kunt inleggen heet jaarruimte.

      Jouw inleg voor dit jaar wordt bepaald door het inkomen van vorig jaar. Hieronder een tabel met voorbeelden.

      Dus had je in 2019 een inkomen van € 35.000, dan mag je in 2020 maximaal € 2.996 inleggen. Je kunt € 1.119 belasting terugkrijgen (voor de indicatieve belastingteruggave rekenen we met een percentage van 37,35%.)

      Heb je de afgelopen zeven jaar nog niets of nauwelijks ingelegd? Dan kun je ook gebruik maken van je reserveringsruimte. Dat is de niet gebruikte jaarruimte van de voorgaande zeven jaar.

      Wil je weten hoeveel je kunt inleggen en hoeveel belasting je terugkrijgt? Bereken het met de BrightPensioen jaarruimte tool op de site van BrightPensioen.

      2. Bereken hoeveel pensioen dit je oplevert

      Als je eenmaal weet hoeveel je kunt inleggen kun je met de pensioenindicator van BrightPensioen zien hoeveel pensioen je opbouwt, als je eenmalig of maandelijks een bedrag inlegt tot je pensioenleeftijd.

      Stel je voor: je bent 32 jaar een je legt een bedrag van € 250 per maand in tot je 67e. Bij een rendement van 6% levert dit een pot geld op van € 325.500. Daarvoor kun je 20 jaar lang een maandelijkse pensioenuitkering van ongeveer € 1.570 krijgen. Begin je twee jaar later? Dan zit er € 40.000, ofwel 12%, minder in je pot.

      Je kunt met al deze variabelen ‘spelen’ in de pensioenindicator. Wat gebeurt er als je een uitkering van 25 jaar wilt? Of als je meer inlegt en eenmalig een (groot) bedrag extra inlegt? En wat is het effect van het uitstellen van je pensioen. Hoeveel ‘mis’ je dan?

      Op deze manier kun je zien hoeveel pensioen je maximaal fiscaal vriendelijk kunt opbouwen. Niet voldoende? Dan kun je daarnaast uiteraard meer vermogen opbouwen, alleen niet fiscaal vriendelijk. Maar het voordeel daar weer van is dat je vrij bent te bepalen hoe en wanneer je dit vermogen gaat opnemen.

      Over BrightPensioen

      BrightPensioen is een social enterprise. BrightPensioen is er voor iedereen die zelf pensioen moet regelen. Voor ZZP’ers, DGA’s, ondernemers en mensen in loondienst zonder pensioen. En voor werkgevers, die wel te porren zijn voor een moderne en flexibele pensioenoplossing.

      BrightPensioen is opgericht om de financiële wereld eerlijker, transparanter en duurzamer te maken.

      Daarom werkt BrightPensioen met een coöperatie. Waarbij ieder lid mede-eigenaar is. En hoe meer leden, hoe meer ze kunnen bereiken. Ze werken met een vast lidmaatschap. Waardoor deelnemers aan het einde van de rit meer overhouden. BrightPensioen belegt 100% duurzaam.

      Tip: verdiep je nog meer in pensioenen met BrightPensioen’s gratis Whitepaper getiteld: ”7 manieren om je pensioen te regelen”.