Veel van onze ZZP-klanten hebben de coronacrisis aangegrepen om daar waar mogelijk een extra buffer aan te leggen. Uit ons onderzoek onder hen in oktober van vorig jaar blijkt dat nog 27% een buffer heeft voor minder dan 3 maanden. Dat percentage lag bij het uitbreken van de crisis nog op 52%, wat goed aangeeft dat jullie ermee bezig zijn.

En dat is maar goed ook, omdat een financiële tegenslag nooit goed uitkomt en een buffer dan heel prettig is. Het voorkomt dat je in geldproblemen komt en zorgt bovendien voor een belangrijk gevoel van rust. Je weet dat je het bijvoorbeeld 6 maanden of zelfs langer uit kunt houden, bijvoorbeeld als die nieuwe mooie opdracht nog even uitblijft.

Maar, weet jij wat je nodig hebt aan buffer? En spaar je daar al voor of weet je niet goed waar te beginnen? Veel zelfstandigen vinden het lastig om zakelijk spaargeld op te bouwen. Ze weten dat het belangrijk is en zouden er graag voor gaan sparen maar weten niet hoe ze dat moeten doen.

Wij helpen je graag de buffer op te bouwen. En belangrijker nog, je aan te geven hoe je daarmee kunt beginnen. Dat doen we stap voor stap en bovendien op basis van jouw persoonlijke situatie. Zodat je ontdek dat je per maand zou moeten sparen. Of wat je per jaar weg moet leggen om ook de magere tijden beter door te komen.

Waarom een zakelijke buffer?

Een zakelijke buffer voor ZZP’ers kan om allerlei redenen belangrijk zijn. We zetten de meest bekende voor je op een rij:

• Je hebt tijdelijk geen of weinig opdrachten

• Je wordt ziek en kunt niet (volledig) werken

• Je partner verliest zijn of haar inkomen

• Je wilt een tijdje gaan reizen

Daarnaast zijn er andere redenen om een zakelijke buffer op te bouwen als ZZP’er. Het is belangrijk om altijd uit te gaan van jouw persoonlijke situatie. Zorg ervoor dat je goed in kaart brengt waar je misschien geld voor nodig hebt, als je te maken krijgt met tegenslag. En blijft de tegenslag uit? Dan weet je in ieder geval zeker dat je voldoende achter de hand hebt om misschien een keer wat leuks te kunnen kopen.

Jouw persoonlijke situatie

Of je een buffer nodig hebt en hoe hoog die moet zijn hangt natuurlijk volledig af van jouw persoonlijke situatie. Alleen aan de hand daarvan kun je bepalen wat je minimaal zou moeten sparen. Of waarmee je ervoor zorgt dat je het makkelijk een aantal maanden vol kunt houden en dat jij je geen zorgen hoeft te maken.

De hoogte van een zakelijke buffer voor jouw persoonlijke situatie bepaal je aan de hand van een paar belangrijke factoren:

• Jouw gezin

• Wat je nodig hebt per maand

• Variatie in jouw inkomen

• Wel of geen arbeidsongeschiktheidsverzekering

• Mogelijkheden in loondienst

1. Jouw gezin en thuissituatie

Woon je op jezelf, samen met een partner of heb je een heel gezin? Kinderen zijn duur en samen maak je meer kosten dan alleen. Het is verstandig om eens op een rij te zetten wat je per maand eigenlijk uitgeeft. En houd daarbij ook rekening met de jaarlijks terugkerende kosten, zoals de zorgverzekering (voor beiden) en het schoolgeld voor de kinderen. Wat zijn de gemiddelde maandelijkse bedragen die je nodig hebt om dit allemaal netjes en op tijd te kunnen betalen?

Kijk daarnaast goed naar de manier waarop je woont. Heb je een koophuis of een huurhuis? En wat is het bedrag aan hypotheek of huur dat je betaalt, naast de kosten voor gas, water en licht? Daarnaast doe je boodschappen en heb je af en toe nieuwe kleding nodig. Natuurlijk kun je besparen op een hoop uitgaven, maar de vaste lasten haal je niet zomaar weg. Probeer in kaart te brengen wat je per maand uitgeeft, bijvoorbeeld door eens naar je (digitale) bankafschriften te kijken. Tel de kosten van 3 maanden bij elkaar op en deel dat door de 3 maanden. Zo krijg je een goed beeld van wat je per maand ongeveer uitgeeft.

2. Wat je nodig hebt per maand

Jouw gezin en de thuissituatie pas je niet zomaar aan. Het gaat om vaste lasten, die je hoe dan ook moet betalen. Daarnaast is de kans groot dat je uitgaven doen aan spullen of diensten die je minder hard nodig hebt. Natuurlijk kun je een buffer opbouwen om ook daarvan te blijven genieten, al is het ook mogelijk om in de kosten te snijden.

Scheid de kosten in een vast en verplicht deel, naast een deel met extraatjes die je zou kunnen missen. Zo bereken je op basis van het gemiddelde bedrag per maand wat je daadwerkelijk nodig hebt. Hoe kun je een paar maanden doorkomen als het tegenzit? Of wil je er juist voor zorgen dat je lekker kunt blijven leven? In dat geval heb je er iets meer voor nodig, dus zal de buffer die je opbouwt vanzelfsprekend wat groter moeten zijn.

3. Variatie in jouw inkomen

Varieert jouw inkomen van maand tot maand of blijft dat juist behoorlijk stabiel? Het is een belangrijke factor, als je wilt berekenen hoe hoog de buffer zou moeten zijn. Om de magere maanden op te vangen heb je niet zoveel nodig, maar zonder de vette maanden houd je onderaan de streep natuurlijk een stuk minder over.

Tip: wil je berekenen wat je gemiddeld per maand verdient? Neem de inkomens over 6 maanden of 12 maanden. Die periode is lang genoeg om een gemiddelde uit te rekenen en daar een goed beeld van te krijgen. Ten opzichte van dat gemiddelde bereken je eenvoudig of je inkomen per maand sterk verschilt of dat het altijd rond hetzelfde bedrag zit.

Gebruik het inzicht in de variatie ook om na te gaan hoe snel je de buffer misschien nodig hebt. Als je iedere maand een mooi gemiddeld inkomen hebt zal de kans groot zijn dat je dit ook de komende tijd kunt verwachten. Maar merk je dat het de ene maand roeidruk is en dat je daarna eigenlijk maar weinig te doen hebt? Dan is het al lastiger om het een tijdje uit te houden, als je geen buffer hebt. Zorg ervoor dat je in ieder geval een paar maanden door kunt komen.

Tip: gebruik je de buffer om de variatie in je inkomen op te vangen? Zorg daarnaast voor een buffer waar je wat langer mee vooruit kunt. Misschien valt het een keer echt tegen, zoals nu tijdens de coronacrisis. Je hebt dan een buffer nodig voor meer dan 1 of 2 maanden waarin je wat minder te doen hebt.

4. Wel of geen arbeidsongeschiktheidsverzekering

Of je een buffer nodig hebt en hoe hoog die moet zijn hangt ook af van of je een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) hebt. En als je die hebt, hoe de dekking daarvan eruit ziet. We zetten een paar belangrijke elementen voor je op een rij:

• Wat is de wachttijd voor uitkering?

• Hoe hoog is de uitkering?

• Wat is een geldige reden voor uitkering?

En heb je geen AOV, maar ben je wel aangesloten bij een broodfonds of heb je een ander reservepotje opgebouwd? Als er voorwaarden gelden is het belangrijk om je dezelfde vragen te stellen als hierboven.

5. Mogelijkheden in loondienst

Ten slotte is het verstandig om na te denken over de mogelijkheid om terug in loondienst te gaan. Het is misschien niet iets waar je graag aan denkt, maar in sommige gevallen helpt het om tijdelijk weer voor wat inkomen te zorgen.

Dus heb je een baan die je ook voor een werkgever kunt uitvoeren? Of heb je misschien nog warme contacten met jouw vorige werkgever? In dat geval heb je een soort buffer in de vorm van het werk dat je kunt doen. Houd er wel rekening mee dat je daar niet zomaar op kunt vertrouwen. Neemt de werkgever tijdelijk niemand aan of blijkt het toch moeilijk om in jouw functie weer aan de slag te gaan? Dan heb je toch zelf de buffer nodig.

En ben je benieuwd hoe hoog de buffer gemiddeld moet zijn? Je kunt bij het Nibud een berekening maken. De organisatie adviseert je om minimaal 3 tot 5 maandinkomens achter de hand te houden. Uiteraard verschilt dit per persoon, daarom kun je aan de hand van de bovenstaande factoren bepalen wat jij ongeveer nodig hebt om een tijdje door te kunnen gaan zonder in de problemen te komen.

Waar moet je voor sparen?

Je kunt de buffer voor ZZP’ers gebruiken voor allerlei verschillende doeleinden. Dus wil je vooral een appeltje voor de dorst hebben, gaat het je om de btw-aangifte of om de inkomstenbelasting? En hoe doe je dat met het pensioen waar je als zelfstandiger zelf voor moet zorgen? We zetten de belangrijkste doelen voor je op een rij om een zakelijke buffer op te bouwen:

• Financiële buffer bij tegenslag

• Btw-aangifte ieder kwartaal

• Inkomstenbelasting per jaar

• Jouw eigen pensioen

1. Financiële buffer bij tegenslag

Krijg je te maken met financiële tegenslag? Als ZZP’er zal je er zelf voor moeten zorgen dat je die situatie opvangt. Dat kan best lastig zijn, vooral als je een aantal goede maanden hebt gehad of als je het al jaren goed doet. Met 3 tot 5 maandinkomens kan het gaan om een groot bedrag, dat je het best achter de hand kunt houden om niet in de problemen te komen.

2. Btw-aangifte ieder kwartaal

Zelfs als je niet te maken krijgt met financiële tegenslag is het verstandig om wat geld achter de hand te houden. Dat heeft bijvoorbeeld te maken met de btw-aangifte die je ieder kwartaal als ZZP’er moet doen.

Je bent als zelfstandige zelf verantwoordelijk voor het aangeven en afdragen van de btw. Tenminste, als je btw-plichtig bent natuurlijk. Het betekent dat je de btw die je ontvangt van klanten moet aangeven bij de Belastingdienst, om het daarna af te dragen.

Afhankelijk van jouw omzet kan het gaat om grote bedragen aan btw. Heb je bijvoorbeeld een maandomzet van €5.000, exclusief btw? Je ontvangt dan €6.050 van klanten, wat betekent dat je €1.050 aan btw moet afdragen.

Het is verstandig om dit bedrag te sparen als een buffer, zeker als je iedere maand zo’n mooie omzet hebt. Na drie maanden gaat het om meer dan €3.000, een bedrag dat je zal moeten afdragen aan de Belastingdienst. Door het netjes iedere maand opzij te zetten voorkom je dat je aan het eind van het kwartaal ineens voor een vervelende verrassing komt te staan.

Tip: benieuwd hoeveel van je omzet je moet reserveren voor de btw-aangifte? Je kunt rekenen met het percentage aan btw dat je berekent aan klant (hoog of laag). Tel alle bedragen aan btw in een maand bij elkaar op, en reserveer dat bedrag. Als je zelf zakelijke aankopen doet waarover je btw betaalt mag je die bedragen aftrekken als voorbelasting.

3. Inkomstenbelasting per jaar

Bovenop de btw-aangifte moet je eens per jaar als ZZP’er ook de aangifte inkomstenbelasting doen. Het is de belasting die je betaalt over jouw inkomen, in dit geval de winst uit een onderneming. Afhankelijk van de bedragen die je verdient kan het gaan om duizenden tot tienduizenden euro’s. Je wilt dat bedrag graag reserveren, waarmee je voorkomt dat je dit aan het eind van het jaar (of in mei en juni van het jaar erop, als je gaat betalen) ineens moet ophoesten.

Tip: je kunt als ZZP’er gewoon gebruik maken van een voorlopige aanslag, net als voor medewerkers in loondienst. Dat betekent dat je iedere maand een bedrag aan inkomstenbelasting afdraagt. Je bouwt daarmee als het ware een buffer op bij de Belastingdienst. Aan het eind van het jaar doe je de aangifte inkomstenbelasting. Blijkt dat je te veel of te weinig hebt betaald? Je krijgt een bedrag terug of moet bijbetalen. Zelfs als je moet bijbetalen is dat minder dan wanneer ja alles in één keer zou moeten overmaken.

Tip: ben je benieuwd hoeveel van je inkomen je zou moeten reserveren voor de aangifte inkomstenbelasting? Afhankelijk van de hoogte van jouw inkomen ga je steeds meer belasting betalen. Verdien je tot circa €30.000 per jaar (exclusief btw)? Houd dan rekening met zo’n 25% van je inkomen. Reserveer zo’n 30 tot 40% als je tot €75.000 verdient en reserveer 40 tot 50% als je meer dan dat verdient. Zo weet je zeker dat je voldoende achter de hand houdt om de belasting van te betalen.

4. Jouw eigen pensioen

Je wilt als ZZP’er natuurlijk voorkomen dat je op je oude dag niet lekker kunt genieten van de mooie momenten in het leven. Toch ben je er zelf verantwoordelijk voor om daarvoor geld opzij te zetten. Je zal zelf pensioen moeten opbouwen, als je meer wilt dan de AOW waar je recht op hebt zodra je de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.

Een eigen pensioen kun je op een paar verschillende manieren opbouwen:

• Lijfrentepolis

• Sparen of beleggen met pensioenproduct

• Zelf sparen of beleggen